Jędrzejów - miasto zegarów

Atrakcje Jędrzejowa

Jędrzejów słynie z najstarszego w Polsce opactwa Cystersów i trzeciej na świecie, po Oksfordzie i Chicago, kolekcji zegarów. I od razu ostrzegam – jeden dzień na zwiedzanie nie wystarczy! Naprawdę niewiele jest miejsc w Polsce bardziej wartych zobaczenia. Jędrzejów to po prostu miasto magiczne.

Jędrzejów - miasto zegarówJędrzejów, kolekcja zegarów

Fotopolska

Największym zabytkiem Jędrzejowa jest oczywiście archiopactwo cystersów. Prawdopodobnie pierwsze na ziemiach polskich miejsce, gdzie pojawili się Ojcowie Cystersi z odległego burgundzkiego Morimont. Już w roku 1140 Janik Gryfita, późniejszy arcybiskup gnieźnieński, sprowadził do Brzeźnicy konwent cysterski z francuskiego opactwa Morimond w Burgundii. Była to dwudziesta pierwsza filia tego opactwa w ówczesnej Europie i pierwsza w Polsce, gdzie otrzymała zaszczytną nazwę Morimondus Minor. W 1149 roku jędrzejowski klasztor został podniesiony do godności opactwa.

To im właśnie Jędrzejów zawdzięcza bardzo wiele, od nazwy miasta poczynając. Cystersi bowiem zorganizowali osadę dla ludności, którą później nazwano Andreovia. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od imienia patrona wschodu św. Andrzeja Apostoła, gdzie cystersi prowadzili misję, stąd Andreovia, czyli Droga św. Andrzeja. Po polsku zaś – Jędrzejów.

Dzisiejszy kościół, zbudowany w stylu późnoromańskim, zgodnie z założeniami warsztatu cysterskiego, został gruntownie przebudowany w dobie baroku i z jego pierwotnej romańskości nic w zasadzie nie zostało. Przyglądając się odsłoniętemu spod tynku filarowi można się dopatrzeć dużo starszego kamienia. Natomiast w północnej kaplicy otwierającej się do transeptu (i zgodnie z programem cysterskim sąsiadującej z prezbiterium) odnajdziemy pięknie odrestaurowaną piscinę. Jej zachowane oryginalnie dno zawiera charakterystyczne wgłębienie, górna część została zrekonstruowana po 1945 roku.

Miłośników historii wojskowości na pewno zainteresuje fakt, że w klasztorze cystersów przez pewien czas mieszkał Tadeusz Kościuszko wraz z wojskiem, przygotowując się do bitwy z Denisowem w czasie Insurekcji. W powstaniu brało udział wielu mieszkańców ziemi jędrzejowskiej, w tym Stefan Dembowski, dziedzic majątku Potok, jeden z najbliższych współpracowników Kościuszki, desygnowany na jego następcę w razie jego śmierci.

Mieszkańcy Jędrzejowa od początku brali udział także w powstaniu listopadowym. Jednym z członków sprzysiężenia podchorążych był ppor. Ludwik Borkiewicz z otoczenia księcia Konstantego. Przed zamachem na wielkiego księcia, w mieszkaniu Borkiewicza odbyła się narada spiskowców pod przewodnictwem Piotra Wysockiego. A z historii nieco nowszej: 3 marca 1915 r. do Jędrzejowa przybył Józef Piłsudski razem z I Brygadą. Marszałek bywał gościem w domu Przypkowskich, których potomkowie do dziś są kustoszami słynnego na cały świat Muzeum Zegarów im. Przypkowskich. Zresztą pobyt Józefa Piłsudskiego w Jędrzejowie upamiętnia marmurowa tablica, wmurowana właśnie na fasadzie muzeum. Tablicę tę kazali usunąć w czasie okupacji Niemcy, ale przecież Polak potrafi, więc... przetrwała ona zamurowana pod tynkiem do 1981 roku.

Wspominałem już wcześniej, że jest to trzecie pod względem zasobów tego typu muzeum na świecie? Kolekcja zegarów słonecznych i przyrządów astronomicznych, eksponowana zarówno we wnętrzach, jak i w malowniczym ogrodzie budzi zachwyt. Co więcej – prawie wszystkie zegary słoneczne... działają.

Poza tymi eksponatami w muzeum znajdują się: biblioteka starodruków, obszerne zbiory ekslibrisu i grafiki, dawnej gastronomii, farmacji i fotografii, a także liczne eksponaty związane z Legionami Polskimi. W skład całego muzeum wchodzi zespół budynków przy jędrzejowkim rynku: dwie zabytkowe kamienice od frontu, oficyna oraz gruntowanie odremontowany i zmodernizowany w 2000 roku pawilon wystawowy, wzniesiony z latach 60. XX w.

Muzeum im. Przypkowskich powstało w roku 1962, w wyniku przekazania państwu kolekcji zegarów słonecznych, przyrządów astronomicznych oraz biblioteki starodruków przez rodzinę Przypkowskich. Stała ekspozycja muzealna mieści się w zabytkowych kamienicach i stanowi zespół stylowych wnętrz z oryginalnym wyposażeniem. Dla zainteresowanych – wnętrza te to... dawne mieszkanie Przypkowskich, zachowane według stanu naturalnego z okresu przed pierwszą wojną.

Prawdziwą ozdobą muzealnej biblioteki jest pokaźny zbiór starodruków; możecie tu obejrzeć dzieło Mikołaja Kopernika „De revolutionibus orbium coelestium”, a także prace Jana Heweliusza.

O ile oczywiście nie będzie wam przeszkadzać tykanie zegarów... bo ich jest tam najwięcej.

W  centrum  Buska,  w  pobliżu  rynku, położony  jest  ...

Pińczów, serce  Ponidzia, miejscowość położona nad Nidą, 39 ...

Wiślica jeden z najstarszych ośrodków plemiennych, w średniowieczu ...

Sandomierz - perła na Wisłą, w której czuć ...

Nie dajcie sobie wmówić, że jesteście za duzi ...

Busko-Zdrój położone jest w malowniczym regionie Polski Południowej, ...

nocleg

sport

atrakcje

http://veturo.pl/article/1502/jedrzejow-miasto-zegarow-atrakcje-jedrzejowa-zegary-opactwo/