Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim

Początki kościoła sięgają 3. ćw. XIII w. kiedy to został wzniesiony jako świątynia parafialna dla lokowanego w 1257 r. miasta Landsberg (Landisberch Nova). Został powiększony w 1489 r. o prezbiterium.

Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie WielkopolskimKatedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim

fot. mat. prasowe

Następnie w XVI i XVII w. przekształcono go wewnątrz, dostosowując do potrzeb liturgii protestanckiej. W 1621 r. podwyższono wieżę. W latach 1952-56 kościół został poddany regotycyzacji, kiedy to usunięto m.in. empory. W latach 1989-90 przedłużono w kierunku zachodnim zakrystię, której jasna elewacja kontrastuje z średniowiecznym murem a co gorsza przesłoniła gotycki portal północny. Kościół jest gotycki, zbudowany z cegły. Złożony jest z trójnawowego, pięcioprzęsłowego korpusu o układzie pseudobazylikowym, krótkiego dwuprzęsłowego prezbiterium, zamkniętego trójbocznie oraz przylegającej do korpusu zakrystii od północy i wieży od zachodu. Prezbiterium i korpus nakryte są dachami dwuspadowymi. Prezbiterium na zewnątrz opięte jest jednouskokowymi przyporami, zaś elewacje korpusu ujęte są lizenami.

Od zachodu dostawiona jest masywna wieża, równa szerokością korpusowi, pięciokondygnacyjna, ozdobiona ostrołucznymi blendami, zwieńczona ośmioboczną nastawą i barokowym hełmem. Taki typ wieży był rozpowszechniony na trenie Brandenburgii i ma swoje korzenie w karolińskim westwerku. Do kościoła prowadzą trzy ostrołukowe, uskokowe portale, główny od zachodu oraz boczne od północy i południa. Wewnątrz prezbiterium nakryte jest sklepieniem gwiaździstym, z kolei korpus nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe wsparte na ośmiobocznych filarach międzynawowych i filarach przyściennych rozczłonkowujących ściany wewnątrz kościoła.

Nawy boczne otwarte są do nawy głównej ostrołukowymi arkadami. Wnętrze kościoła oświetlają dwudzielne ostrołukowe okna. Najcenniejszym zabytkiem gorzowskiej katedry jest manierystyczny tryptyk z około 1600 r., z późnogotyckimi rzeźbami dwunastu apostołów, pochodzącymi z wcześniejszego ołtarza. W kruchcie w przyziemiu wieży urządzone zostało mauzoleum biskupów gorzowskich, gdzie spoczywa m.in. pierwszy biskup Wilhelm Pluta (zm. 1986).


Wykorzystano fragment:
Architektura gotycka w Polsce, pod red. T. Mroczko i M. Arszyńskiego, Warszawa 1995
Pilch J., Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Arkady 2012
Ratajczak T., Katedra w Gorzowie Wielkopolskim – Pomnik jubileuszu 750-lecia lokacji miasta, [w:} Zabytki Heritage, 2/2007 Skibiński Sz., Zalewska-Lorkiewicz K., Sztuka polska. Gotyk, t. 2, Warszawa 2010

Dawne opactwo Cystersów w Krzeszowie, dolnośląska perła baroku, ...

Położone w sercu Kaszub Wejherowo jest jedną z ...

W województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, niemalże 6 ...

Do świątyni w Wambierzycach prowadzą monumentalne, kamienne schody ...

Wybitnym dziełem gotyckiej architektury na Śląsku jest fara ...

Był to jeden z pierwszych w Polsce kościołów ...

gastronomia

rozrywka

atrakcje

http://veturo.pl/article/2804/gorzow-obiekty-sakralne-katedra-wniebowziecia-nmp/