Pieniny – historia na szlaku

Pieniny to idealne miejsce dla tych, co oprócz natury lubią też historię. Znajdziemy tu aż trzy średniowieczne zamki oraz zabytkowe świątynie. O wielu z nich krążą tu ciekawe i tajemnicze opowieści.

Pieniny – historia na szlakuZamek w Niedzicy od strony jeziora

fot. POT Fotopolska

Podróż po Pieninach najlepiej rozpocząć od najbardziej rozpoznawalnej pienińskiej miejscowości – Szczawnicy.  Ten spory i gwarny kurort zapewni nam mnóstwo atrakcji, a ogromna ilość restauracji sprawi, że na brak wrażeń smakowych nie będziemy mogli narzekać. Oczywiście znajdziemy tu wszystkie obiekty, jakim poszczycić może się każdy większy kurort górski – puby, dansingi, muzea, park linowy i wiele więcej. Będąc w okolicach Szczawnicy warto jednak wybrać się na wycieczkę szlakiem historycznym, aby poznać dzieje tego niezwykłego regionu.

W okolicach Szczawnicy i Krościenka znajdziemy wiele zabytkowych kościołów. Jednym z nich jest Kościół Matki Boskiej Pokrownej w Szlachtowie, który bryłą bardziej przypomina cerkiew prawosławną, niż katolicką świątynię. Ta wzniesiona w stylu bizantyjskim budowla powstała z okolicznego piaskowca. Dzięki białej elewacji kościół daje się rozpoznać ze znacznej odległości. Co typowe dla stylu bizantyjskiego, kościół został zbudowany na planie równoramiennego krzyża greckiego. Nad budynkiem wznoszą się trzy okrągłe kopuły kryte blachą, każda zwieńczona krzyżem przypominającym krzyże prawosławne. Wnętrze ozdobiono  bogatą polichromią, czyli malowanymi dekoracjami z początku XX wieku. Na uwagę zasługuje XVIII wieczna ambona, wykonana prawdopodobnie przez miejscowego górala w stylu ludowym.

Niemniej ciekawy architektonicznie jest kościół Św. Marcina w Grywałdzie. Jest to jeden ze starszych kościołów w okolicy. To typowa karpacka budowla wykonana z drewna. Świątynia została wzniesiona w stylu gotyckim na początku XV wieku, jednakże miejsce to służyło do celów religijnych dużo wcześniej. Zanim wzniesiono kościół, funkcjonowało tu pogańskie miejsce kultu. Na uwagę zasługuje dach kryty gontem, co obecnie jest rzadko spotykane, nawet w zabytkowych kościołach z drewna. Ciekawostką jest także malowidło znajdujące się na jednej ze ścian świątyni – diabeł został tutaj przedstawiony w postaci niedźwiedzia, którego św. Paweł strąca do piekła.

Kolejną perłą drewnianej architektury sakralnej jest kościół św. Katarzyny w Sromowcach Niżnych. Pierwsza wzmianka jaką znajdziemy w źródłach historycznych na jego temat pochodzi z połowy XIV wieku, jakkolwiek bryłę kościoła wzniesiono na początku XVI wieku. W odróżnieniu od wcześniej opisywanych kościołów, ten jest niewielki, za to bardzo przytulny. Położony na uboczu pośród drzew, otoczony niewielkim murkiem zdaje się zapraszać nas do swego wnętrza. A jest na co popatrzeć! W środku znajdziemy wiele ludowych rzeźb i ikon wykonanych w stylu łemkowskim oraz dawne organy. Najcenniejszy jest jednak tryptyk stanowiący główny ołtarz. Tryptyk wykonany został dawną metodą snycerską. Jest to charakterystyczna dla sztuki ludowej metoda zdobienia drewna za pomocą dłuta. Snycerstwo znane było już w paleolicie, później w starożytności. Centralną postacią ołtarza jest metrowa rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Otaczają ją figury innych świętych apostołowie i papieże.   

Największą atrakcja architektoniczną Pienin są jednak dwa znajdujące się obok siebie zamki – w Czorsztynie i w Nidzicy. Pierwszy został wybudowany w 1348 roku przez Kazimierza Wielkiego i pełnił funkcję warowni obronnej na granicy Rzeczpospolitej. Następnie był siedzibą starostwa i ośrodkiem władzy królewskiej. W 1795 roku spłoną od uderzenia pioruna. Obecnie zamek jest w ruinie. Ciekawostką jest znaleziony pod ruinami zamku średniowieczny miecz z przełomu XIV i XV wieku. Jest on wykuty z jednego kawałka żelaza i mierzy 130 cm. Obecnie znajduje się w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem.

Szczególnie godny polecenia jest położony w malowniczej okolicy, na wzniesieniu nad Jeziorem Czorsztyńskim zamek w Niedzicy, który zachował się w nieco lepszym stanie. Jest to jeden z najcenniejszych i najlepiej zachowanych zabytków obronnych w Polsce. Początkowo zamek znajdował się po Węgierskiej stronie  ówczesnych granic. Stanowił strażnicę na pograniczu z Polską. Następnie przeszedł w ręce prywatne i został przekształcony w luksusową rezydencję. Zamek znalazł się na terytorium Polski dopiero po I wojnie światowej. Ciekawostkę stanowi fakt, że  w Nidzicy aż do lat 30 XX wieku zachowały się reguły pańszczyźniane, a więc najdłużej w Europie stosowano tu system renty feudalnej, która w tamtej epoce odchodziła w zapomnienie zastępowana przez płacony w pieniądzu czynsz. W Niedzicy odnajdziemy też filmowe plenery – kręcono tu między innymi znany serial o zbójcy Janosiku.

Obecnie na terenie zamku funkcjonuje hotel oraz muzeum historyczne, wyposażone w przedmioty z XVI wieku. Dla zwiedzających przygotowano historyczną izbę tortur, która znajduje się w zamkowych lochach – tam,gdzie dawniej było więzienie. Jest tu także sala myśliwska i izba strażnicza oraz taras widokowy, skąd rozciąga się niesamowity widok na Jezioro Czorsztyńskie, a dalej Dunajec i Wysokie Pieniny. Oba zamki można zwiedzać z przewodnikiem albo podziwiać z górskich szczytów. Oba sposoby są warte polecenia. 

W Pieniny najchętniej wyjeżdżają ci, którym bliskie są ...

Planując weekendową wyprawę warto wybrać kierunek podróży w ...

Pierwsze skojarzenie ze Szczawnicą – uzdrowisko. Rzeczywiście, warto ...

Pieniny to efektowne szczyty górskie i zróżnicowana przyroda. ...

Ośrodek Narciarski Czorsztyn-ski znajduje się w Małopolsce pomiędzy ...

Góry to piękne miejsce turystycznych wypraw. Mogą być ...

Wydarzenia turystyczne

nocleg

sport

atrakcje

http://veturo.pl/article/342/pieniny-historycznie/