Krzyż i Topór w jednym zamku

Miał być najpiękniejszym zamkiem, jaki widziała Europa. Dziś to jedne z najpiękniejszych polskich... ruin. Witaj w dawnej rezydencji Ossolińskich, pomniku dawnego przepychu polskich maganatów. Dowiedz się, jakie niespodzianki kryją się za murami zamku Krzyżtopór w Uniejowie.

Krzyż i Topór w jednym zamkuZamek Krzyżtopór

fot. mateusz Grochocki

Wśród lasów, wzgórz i pól ziemi opatowskiej w województwie świętokrzyskim stoi dziś ruina zamku, który jeszcze przechowuje pamięć o dawnej świetności. Niegdyś przyćmić miał wszystkie siedziby magnackie w Polsce i Europie, zniewalać przyjezdnych pięknem i monumentalnością budowli w typie palazzo in fortezza, czyli rezydencji połączonej z funkcją twierdzy obronnej. Dziś zamek Krzyżtopór w Ujeździe jest zabytkiem klasy międzynarodowej. Nie zobaczymy już niestety dawnej siedziby rodu Ossolińskich w pełnej krasie, ale podziwiać możemy to, co historia zachowała dla potomnych.

Cofnijmy się do wieku XII, kiedy Krzyżtopór wchodził w skład dóbr Iwaniska, należących do klasztoru cystersów w Jędrzejowie. Dwa wieki później przeszedł on w ręce rodziny Oleśnickich, ale dopiero za czasów rezydowania w nim rodu Ossolińskich siedziba, wraz z liczącym 1,6 hektara ogrodem, rozkwitła w pełnej krasie. Na początku XVII wieku dobra trafiły do Jana Zbigniewa Ossolińskiego pana na Ossolinie, który postanowił przekazać je swojemu synowi, jako prezent ślubny. Dopiero Krzysztof Ossoliński, który w 1619 roku przejął Iwaniska wraz z Ujazdem, postanowił stworzyć w tym miejscu rezydencję, która zadziwi całą Europę. Fundator znany był ze swojego wielokierunkowego wykształcenia oraz zainteresowania literaturą, sztuką, polityka i dyplomacją, dlatego plan renowacji musiał zadowalać jego ambicje. Zamek w Ujeździe powstawał w latach 1621-1644. Inspiracja miała być jedna z najwspanialszych rezydencji włoskich, którą Krzysztof podziwiał podczas podróży po Rzymie – zamek Caprarola, będący własnością rodu Farnese.

Właściciel nie cieszył się długo swym dziełem. W rok po zakończeniu budowy zmarł, a Krzyżtopór na krótko wszedł w ręce jego syna, który niebawem zmarł na polu walki. Rezydencja przeszła w posiadanie spokrewnionych rodzin, ale czasy swej świetności miała już za sobą. Kiedy to w XVIII wieku została zniszczona podczas konferencji barskiej, nigdy nie została odbudowana. W 1815 roku ruiny przejęli Łempiccy, którzy nie zamierzali odbudowywać zamku. Miejsce to stało się dla nich jedynie romantyczna atrakcją, którą dla wielu przyjezdnych pozostaje do dziś.

Wizyta na zamku w Uniejowie przekonuje o pomysłowości możnych. Rezydencja przechowuje wiele tajemnic, które odkrywane po kolei, jeszcze bardziej pobudzają naszą ciekawość. Czego jeszcze dowiemy się o tym miejscu, skoro podobno sala jadalna w wieży miała szklany strop, przez który widać było akwarium z egzotycznymi rybkami? Może podczas wycieczki odkryjemy cudowne źródełko, które do dziś bije w podziemiach wieży. Daje ono wodę o nazwie Krzyżtoporzanka, mającą nie tylko wyjątkowe właściwości smakowe, ale także lecznicze. Zwiedzając może natkniemy się na wejście do tajemniczego podziemnego tunelu, który ponoć łączył Krzyżtopór z Ossolineum i umożliwiał Krzysztofowi i Jerzemu odwiedziny. Kronikarze twierdzą, że droga wyłożona była głowami cukru, aby sanie poruszały się po niej szybciej. Czy to już koniec zagadek ukrytych w starych murach? Stańcie się odkrywcami tajemnic dawnych dziejów i kolejne rozwiążcie sami.

Od kwietnia 2014 roku w każdą drugą i ostatnią sobotę miesiąca Zamek Krzyżtopór można zwiedzać – po wcześniejszej rezerwacji - również nocą. Kto wie, może podczas takiej wizyty spotkamy duchy dawnych właścicieli? Wizyta w rezydencji po zmroku jest możliwa wyłącznie z przewodnikiem. Niezależnie od tego, czy szukamy wrażeń, czy romantycznych uniesień, wycieczka po ruinach o północy może okazać się niezapomnianym przeżyciem. Nad głowami księżyc i gwiazdy, cisza hula po opuszczonych salach, które przechowują jeszcze pamięć dawnej świetności. Czujesz ukłucie strachu? Może przeciwnie – przypływ nagłego romantyzmu?

Kilka razy do roku na terenie zamku w Ujeździe organizowane są imprezy pod tytułem „Wehikuł czasu w Krzyżtoporze”. Zjeżdżają tam wtedy wszystkie piękne damy i rycerze z całego kraju, aby brać udział w licznych turniejach, pokazie artylerii i broni. Panny zafascynowane dawnymi rozrywkami zapewne zawirują w tańcach dworskich, by potem poznać ich historię i znaczenie dla ówczesnej kultury i życia towarzyskiego. Na zamku odbywają się również spotkania z legendą lub jarmarki. Warto zapoznać się z aktualnym kalendarzem wydarzeń i wyruszyć w podróż wehikułem czasu.
Zamek Krzyżtopór zlokalizowany jest w Uniejowie w wojewódzkim świętokrzyskim, powiecie opatowskim, około 15 kilometrów na południowy zachód od Opatowa. Najłatwiej trafić do niego, jadąc drogą nr 758, łączącej Iwaniska z Klimontowem. Ruiny zamku można zwiedzać od kwietnia do sierpnia od godziny 8 do 20, od września do października od 8 do 18 i poza sezonem – od listopada do marca w godzinach 8-16. Bilet normalny kosztuje 10 zł, ulgowy 7 zł. W ofercie znajdziemy także ciekawe pakiety edukacyjne dla grup zorganizowanych.

Dowiedz się więcej.

 

Zamiast spędzać czas w domu przed telewizorem, warto ...

Przedmiotem kultu w Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej jest ...

Historia Koprzywnicy nierozerwalnie związana jest z zakonem cystersów, ...

Kościół św. Jakuba to jedna z najstarszych budowli ...

Sandomierz posiada metrykę starszą niż piastowskie państwo. W ...

Centrum Wikliniarstwa w Rudniku nad Sanem to instytucja ...

nocleg

atrakcje

http://veturo.pl/article/438/zamek-krzyztopor/